Wat is een haaranalyse en wat toont ze?
Een haaranalyse onderzoekt of er sporen van alcohol of drugs in uw haar zitten. Anders dan een adem-, bloed- of speekseltest, die enkel recent gebruik tonen, kijkt een haaranalyse verder terug. Zo brengt ze geen eenmalig gebruik in beeld, maar een patroon over weken tot maanden.
Dat komt door hoe haar groeit. Per centimeter haar kan ongeveer een maand worden teruggekeken; een staal van een paar centimeter geeft dus een beeld van enkele maanden. Haar groeit gemiddeld ongeveer een centimeter per maand, al verschilt dat van persoon tot persoon. Het tijdvenster is daarom een benadering, geen exacte datumlijn.
Voor alcohol wordt gezocht naar de merker EtG (ethylglucuronide), een stof die het lichaam aanmaakt na alcoholgebruik en die zich bij herhaald drinken opstapelt in het haar. Voor drugs zoekt het labo naar de sporen van de stoffen zelf, zoals cannabis, amfetamines, opiaten of cocaine. Op die manier kan een deskundige een beeld vormen van het gewoontegebruik.
Wanneer speelt een haaranalyse bij de rechtbank?
Een haaranalyse is geen standaard onderdeel van elke zaak. Ze komt vooral in beeld als er twijfel is over gewoonte- of overmatig gebruik, bijvoorbeeld na rijden onder invloed of bij een vraag over uw rijgeschiktheid.
| Situatie | Rol van de haaranalyse |
|---|---|
| Wie beveelt ze? | Meestal de politierechter, al dan niet op verzoek van het Openbaar Ministerie, bij een vermoeden van gewoontegebruik. |
| Wie voert ze uit? | Een aangestelde gerechtsdeskundige neemt het haarstaal, kan u ondervragen en stelt een verslag met advies op. |
| Rijgeschiktheid | Bij twijfel kan de rechter u rijongeschikt verklaren (artikel 42 Wegverkeerswet); uw rijbewijs blijft dan weg tot de herstelonderzoeken in orde zijn. |
| Als bewijs of tegenexpertise | Het verslag wordt aan het strafdossier gevoegd. De rechter is niet verplicht het advies van de deskundige te volgen. |
Een haaranalyse kan dus tegen u spelen, maar in sommige gevallen ook in uw voordeel, bijvoorbeeld om aan te tonen dat u net niet overmatig of chronisch gebruikt. Hoe het verslag wordt gelezen, maakt een groot verschil.
Wat kunnen onze advocaten doen?
Een resultaat van een haaranalyse is geen onbetwistbaar feit, maar een interpretatie. Onze advocaten kijken na hoe het staal genomen en bewaard is, of de procedure correct verliep, en of de gerechtsdeskundige zijn besluit voldoende onderbouwt. De rechter is niet verplicht dat advies te volgen.
Ook de wetenschappelijke kant is aanvechtbaar. Externe contaminatie, cosmetische haarbehandelingen zoals bleken of kleuren, en verschillen in haargroei kunnen het resultaat beïnvloeden. Over de juiste interpretatie bestaat discussie, en net daar kunnen onze advocaten de bewijswaarde in vraag stellen.
Soms is de beste strategie net het omgekeerde: een haaranalyse gericht gebruiken om abstinentie of beperkt gebruik aan te tonen. Veel bestuurders hebben bovendien een rechtsbijstandsverzekering die de erelonen vaak dekt. Vermeld het bij uw upload, dan bekijken wij dat mee.